W Polsce dominowały tematy systemowe: weto prezydenta Nawrockiego wobec uproszczonych rozwodów, kontrowersje wokół reformy kształcenia położnych, która może doprowadzić do stopniowego wygaszania tego zawodu, oraz głośna sprawa aborcji selektywnej ciąży bliźniaczej, która wywołała dyskusję nie tylko między środowiskami o przeciwnych poglądach, ale i wewnątrz samego ruchu pro-choice. Do tego Ministerstwo Zdrowia pracuje nad wdrożeniem unijnej dyrektywy o równości wynagrodzeń, która da kobietom lepsze narzędzia do walki z luką płacową.
Na świecie uwagę przykuwa przełomowa decyzja o zmianie nazwy PCOS po 14 latach konsultacji, nowe dane o semaglutydzie w kontekście menopauzy oraz jedno z największych badań genetycznych nad endometriozą, które może otworzyć zupełnie nowe ścieżki diagnostyki i leczenia.
W maju mieliśmy też przyjemność gościć Was na naszym webinarze „Perimenopauza: początek nowego paradygmatu: od danych do zrozumienia” z udziałem założycielek Menoscan, Kasi Wierzbowskiej i Joanny Szabunio. Dziękujemy za obecność i za wszystkie pytania, które pokazały, jak bardzo ten temat dotyka i angażuje. Nagranie wkrótce dostępne dla tych, którzy nie mogli dołączyć na żywo.
Zapraszamy do czytania!
Najważniejsze wydarzenia miesiąca
Polska
■ Weto Nawrockiego w sprawie rozwodów pozasądowych i jego skutki dla kobiet
Prezydent Karol Nawrocki zawetował uchwaloną 13 marca 2026 roku ustawę wprowadzającą możliwość przeprowadzenia rozwodu pozasądowego przed kierownikiem USC dla par bez małoletnich dzieci, które chcą się rozstać w zgodzie. W uzasadnieniu weta prezydent podkreślał, że małżeństwo jest fundamentem rodziny i nie powinno być sprowadzane do administracyjnej formalności. Krytycy decyzji wskazują jednak, że opóźnienie o rok lub dwa lata, wynikające z obowiązkowego postępowania sądowego, szczególnie dotkliwie uderza w kobiety po trzydziestym piątym roku życia, które stanowią, według danych GUS za rok 2024, 76 procent rozwódek i dla których czas ma istotne znaczenie z perspektywy możliwości zajścia w ciążę w nowym związku. Dane GUS wskazują też, że 84,2 procent rozwodów w 2024 roku zakończyło się bez orzeczenia o winie, co sugeruje, że duża część par byłaby gotowa skorzystać z uproszczonej drogi. W większości krajów UE, w tym Francji, Hiszpanii, Włoszech i Rumunii, rozwód pozasądowy jest możliwy przy spełnieniu określonych warunków.
Źródło: OKO.press
■ Pilotaż recept farmaceutycznych na antykoncepcję awaryjną ma być przedłużony do 2028 roku
Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji projekt rozporządzenia przedłużającego pilotaż umożliwiający farmaceutom wystawianie recept na tabletkę “dzień po” do 2028 roku. Pilotaż dotyczy wyłącznie preparatu ellaOne z octanem uliprystalu. Z programu skorzystało dotąd niemal 50 tysięcy kobiet, ale uczestniczy w nim jedynie około 1500 z ponad 11 000 aptek w kraju, co przekłada się na wyraźne nierówności geograficzne. W niektórych regionach odległość do najbliższej apteki uczestniczącej w programie może przekraczać 100 kilometrów. Organizacje kobiece, w tym kolektyw Legalna Aborcja, zwracają uwagę, że kontynuacja pilotażu to absolutne minimum, ale nie rozwiązuje strukturalnego problemu dostępu. Aktywistki postulują wprowadzenie trwałego, ustawowego rozwiązania, niezależnego od zmieniających się rządów. Projekt ustawy zapewniającej dostęp bez recepty może powrócić do Sejmu, ale decyzja zależy od Donalda Tuska i gotowości koalicjantów, w tym PSL.
Źródło: OKO.press
■ Równość wynagrodzeń: nowe obowiązki dla pracodawców
MRPiPS opublikowało nowy projekt ustawy wdrażającej unijną dyrektywę o przejrzystości wynagrodzeń, której celem jest wzmocnienie prawa kobiet i mężczyzn do jednakowej płacy za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości. Projekt przewiduje większą transparentność zasad wynagradzania, obowiązek stosowania obiektywnych kryteriów oceny stanowisk oraz raportowanie luki płacowej między kobietami a mężczyznami. Dla pracowników oznacza to łatwiejszy dostęp do informacji o polityce płacowej i mocniejsze narzędzia w przypadku dyskryminacji, a dla pracodawców konieczność uporządkowania siatek płac, procedur awansów i podwyżek.
Źródło: Kadry Infor, gov.pl
■ Spór o kształcenie położnych w Polsce
Projekt Ministerstwa Zdrowia dotyczący nowej ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej wywołał silny sprzeciw środowiska położnych, bo zakłada zmianę ścieżki kształcenia: przyszła położna miałaby najpierw ukończyć trzyletnie studia pielęgniarskie, a dopiero potem co najmniej 18 miesięcy kształcenia uzupełniającego z położnictwa. Resort tłumaczy to potrzebą większej elastyczności zawodowej, zmianami demograficznymi i lepszymi szansami zatrudnienia, natomiast położne i organizacje branżowe alarmują, że takie rozwiązanie zaciera odrębność zawodu, osłabia jego autonomię i może obniżyć standard opieki nad kobietami, ciężarnymi, matkami i noworodkami. Ministerstwo zapewnia, że nie likwiduje zawodu położnej, ale dla krytyków projektu problemem jest właśnie odejście od samodzielnej ścieżki kształcenia i sprowadzenie położnictwa do specjalizacji pielęgniarskiej.
Źródło: Rynek Zdrowia
■ Aborcja selektywna ciąży bliźniaczej z pomocą polskich aktywistek
Aborcyjny Dream Team pomógł osobie w dziesiątym tygodniu ciąży bliźniaczej w dotarciu do kliniki wykonującej aborcję selektywną, czyli zabieg polegający na zatrzymaniu rozwoju jednego z płodów przy zachowaniu drugiego, bez wskazań medycznych. Sprawa wywołała dyskusję nie tylko w środowiskach konserwatywnych, ale i w części środowisk pro-choice. Czeskie kliniki aborcyjne pytane przez “Rzeczpospolitą” potwierdziły, że w Czechach takich zabiegów na życzenie się nie wykonuje ze względu na ryzyko dla całej ciąży, a jedynym krajem w pobliżu, gdzie jest to możliwe, jest Holandia. Aborcyjny Dream Team wyjaśnia, że zabiegi przeprowadzane są tam zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, poprzedzone konsultacjami z lekarzem, położną i pomocą społeczną, a część pacjentek po tych rozmowach zmienia decyzję.
Źródło: Rzeczpospolita
Wydarzenia ze Świata
■ PCOS zmienia nazwę po ponad dekadzie walki
Po 14 latach konsultacji z medykami i pacjentkami na całym świecie lekarze uzgodnili zmianę nazwy zespołu policystycznych jajników (PCOS) na zespół jajnikowo-metaboliczno-poliendokrynny, czyli PMOS (z ang. polyendocrine metabolic ovarian syndrome). Zmiana ma położyć kres błędnemu przekonaniu, że schorzenie dotyczy głównie torbieli na jajnikach, co przez lata przyczyniało się do opóźnień w diagnozowaniu i nieadekwatnego leczenia. Nowa nazwa podkreśla złożony, systemowy charakter stanu zdrowia dotykającego jednej na osiem kobiet. Konsensus został opublikowany 12 maja i ogłoszony na Europejskim Kongresie Endokrynologii w Pradze.
Źródło: Lancet
■ Wegovy zmniejsza ryzyko depresji i migren u kobiet w menopauzie
Nowe dane dotyczące semaglutidu (substancji czynnej w Wegovy) wskazują, że kobiety w różnych fazach menopauzy przyjmujące ten lek miały o około 42 do 45 procent niższe ryzyko migreny po sześciu miesiącach od rozpoczęcia terapii i o 25 procent niższe ryzyko depresji w porównaniu z kobietami przyjmującymi wyłącznie hormonalną terapię zastępczą. Wyniki oparto na rocznym badaniu obserwacyjnym obejmującym ponad 34 000 kobiet w menopauzie w Stanach Zjednoczonych. Producent leku, Novo Nordisk, zaprezentował dane na Europejskim Kongresie Otyłości w Stambule. Analiza badania STEP UP wykazała, że kobiety przed menopauzą z otyłością straciły średnio 22,6 procent masy ciała w porównaniu z placebo. Obwód talii zmniejszył się średnio o 17,5 procent u kobiet przed menopauzą i odpowiednio o 15,6 oraz 15,3 procent u kobiet w perimenopauzie i po menopauzie, co sugeruje istotną redukcję niebezpiecznej tkanki tłuszczowej trzewnej.
Warto pamiętać, że część danych pochodzi z badań sponsorowanych przez producenta leku i była prezentowana w formie kongresowej, a nie w pełni zrecenzowanej publikacji naukowej.
Źródło: FemTech World
■ Tampony mogą pomóc śledzić uszkodzenia nerwów w stwardnieniu rozsianym
Naukowcy z firmy Nextgen Jane we współpracy z Siemens Healthineers wykazali, że płyn menstruacyjny zebrany z tamponów może służyć do wiarygodnego pomiaru neurofilamentu lekkiego (NfL), białka uwalnianego podczas uszkodzenia komórek nerwowych i uznanego biomarkera aktywności stwardnienia rozsianego (SM). NfL wykryto w 98 spośród 99 przeanalizowanych próbek. Co istotne, stężenie NfL korelowało z poziomem estradiolu niezależnie od zawartości krwi w próbce, co sugeruje, że nie jest to spowodowane kontaminacją. Autorki badania podkreślają, że cykl menstruacyjny oferuje naturalną, comiesięczną strukturę umożliwiającą monitorowanie markerów neurologicznych w nieinwazyjny sposób. Prospektywne badania nad zastosowaniem klinicznym tej metody są dopiero planowane.
Źródło: MS UK
■ AI stworzyło atlas starzenia się układu rozrodczego
Naukowcy z Barcelona Supercomputing Center opracowali pierwszą na dużą skalę mapę starzenia się żeńskiego układu rozrodczego z użyciem sztucznej inteligencji. Przeanalizowali 1112 obrazów tkankowych z 659 próbek pobranych od 304 kobiet w wieku od 20 do 70 lat i połączyli je z danymi ekspresji genów. Okazało się, że różne narządy rozrodcze, w tym jajniki, pochwa, macica, szyjka macicy, piersi i jajowody, starzeją się w różnym tempie. Jajniki i pochwa wykazują bardziej stopniowe zmiany, zaczynające się jeszcze przed menopauzą, natomiast macica zmienia się gwałtowniej właśnie w jej okolicach. Badacze zidentyfikowali też molekularne sygnały starzenia wykrywalne we krwi, co może w przyszłości umożliwić nieinwazyjne monitorowanie zdrowia narządów rozrodczych bez konieczności biopsji.
Źródło: Euro News
■ Osteoporoza może zwiększać ryzyko śmierci u kobiet po menopauzie o 47 procent
Badanie z udziałem niemal 3000 kobiet po menopauzie wykazało, że osteoporoza wiązała się z 47-procentowym wzrostem ryzyka śmiertelności po uwzględnieniu innych czynników. Związek między gęstością mineralną kości a ryzykiem zgonu był szczególnie wyraźny w zakresie od 0,46 do 0,71 g/cm² dla całkowitej gęstości kości udowej. Wyniki sugerują, że gęstość mineralna kości może służyć jako szerszy marker stanu zdrowia, nie tylko ryzyka złamań.
Źródło: FemTech World
■ Lek na cholesterol może osłabiać ochronę płynu wokół komórek raka jajnika
Badanie finansowane ze środków federalnych, przeprowadzone na Duke University School of Medicine, wykazało, że wodobrzusze, czyli płyn gromadzący się w jamie brzusznej, u 90 procent pacjentek z zaawansowanym rakiem jajnika może aktywnie wspomagać przeżycie komórek nowotworowych poprzez blokowanie ferroptozy, czyli rodzaju śmierci komórki. Zaskakującym odkryciem okazało się, że bezafibrat (starszy lek stosowany w leczeniu podwyższonego poziomu trójglicerydów) przywracał wrażliwość komórek nowotworowych na ferroptoz, ale tylko w obecności wodobrzusza. Sam z siebie lek nie wywoływał śmierci komórek nowotworowych ani nie spowalniał wzrostu guzów u myszy. To badanie wstępne i laboratoryjne, a do zastosowania klinicznego droga jest jeszcze długa, ale wskazuje na nowy możliwy kierunek leczenia.
Źródło: Duke School of Medicine
■ Duże badanie genetyczne endometriozy otwiera drogę do nowych diagnoz i terapii
W jednym z największych dotychczas badań genetycznych nad endometriozą przeanalizowano dane od około 1,4 miliona kobiet, w tym ponad 105 000 z diagnozą endometriozy. Zidentyfikowano 80 regionów genomu powiązanych z ryzykiem choroby, w tym 37 wcześniej nieodnotowanych. Pięć z tych regionów wiązało się również z adenomiozą. Badanie połączyło dane genetyczne z transkryptomicznymi, epigenetycznymi i proteomicznymi, co pozwoliło lepiej zrozumieć mechanizmy biologiczne. Zidentyfikowano też potencjalne cele terapeutyczne, w tym szlaki molekularne pokrywające się z tymi stosowanymi w leczeniu raka piersi, antykoncepcji i prewencji porodu przedwczesnego.
Źródło: EMJ
■ WHO uruchamia narzędzie AI do informacji o zdrowiu reprodukcyjnym
Światowa Organizacja Zdrowia uruchomiła w trybie beta ChatHRP, narzędzie oparte na AI, które pomaga specjalistom, decydującym i pracownikom ochrony zdrowia szybko znajdować zweryfikowane informacje z zakresu zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego. Narzędzie opiera się wyłącznie na materiałach WHO i HRP, obsługuje wiele języków i działa przy niskiej przepustowości łącza. WHO wskazuje, że jednym z celów projektu jest przeciwdziałanie dezinformacji w tej dziedzinie, która według przeglądu z 2025 roku stanowi poważny problem systemowy.
Źródło: WHO
■ Pierwsze pacjentki w badaniu nad nowym sposobem podawania progesteronu w zagrożonej ciąży
W Wielkiej Brytanii wystartowało badanie kliniczne FREEDOM, testujące nową metodę dopochwowego podawania progesteronu przy pomocy urządzenia Callavid, opracowanego przez londyńską firmę Calla Lily Clinical Care. Urządzenie ma wyglądać jak tampon i eliminować problemy z przesuwaniem się i wyciekaniem tradycyjnych dopochwowych globulek progesteronowych. Badanie dotyczy pacjentek z niedoborem fazy lutealnej, u których niski poziom progesteronu może zwiększać ryzyko poronienia. Finansowane jest przez NIHR. Callavid jest pozycjonowany jako pierwsze na świecie połączenie lek-urządzenie do wspomagania ciąży zagrożonej.
Źródło: News Medical
Polecajki Miesiąca
■ Książka
Patrząc na kobiety, patrząc na wojnę
✍️ Wiktoria Amelina
Kiedy Rosja rozpoczęła inwazję na pełną skalę, Wiktoria Amelina, ukraińska powieściopisarka i poetka, stała się badaczką zbrodni wojennych. Dokumentowała ruiny szkół, ośrodków kultury oraz zbierała zeznania ocalałych i świadków okrucieństw. Jej zapiski odzwierciedlają osobiste przeżycia terroru, ale niosą ze sobą głębokie przesłanie: konieczność widzenia poszczególnych istot ludzkich, nieodwracania wzroku od cierpienia.
Autorka została zabita przez rosyjską rakietę w 2023 roku w wieku 37 lat. Książka została zredagowana przez przyjaciół i jej męża, Aleksa Amelina.
■ Podcast
Samiec Beta - ABORTION: PRO and CON Guest: abotak
🇵🇱 Język: Polski
Odcinek poświęcony tematowi aborcji, przedstawionemu z różnych perspektyw. Prowadzący zapowiadają omówienie faktów i najczęstszych argumentów „za” i „przeciw” aborcji w przystępny sposób, a także analizę roli polityki, religii i debaty publicznej w Polsce. W rozmowie pojawiają się odniesienia do znanych postaci życia publicznego, organizacji związanych z prawami reprodukcyjnymi oraz środowisk konserwatywnych. Całość utrzymana jest w satyrycznym i prowokacyjnym tonie, charakterystycznym dla podcastu „Beta Male”.
🎟 Wydarzenia
🔸 Forum Zdrowia Kobiet 2026
📍 Katowice
🗓 18 - 19 czerwca
💸 Płatny (szczegóły na stronie)
🇵🇱 Język: Polski
Forum Zdrowia Kobiet to wydarzenie skierowane do lekarzy i specjalistów różnych dziedzin medycyny oraz innych zawodów medycznych. To przestrzeń wymiany aktualnej wiedzy, doświadczeń klinicznych i rozmowy o wyzwaniach związanych z pracą z pacjentkami.
Program Forum tworzą eksperckie dyskusje praktyków – lekarzy podejmujących decyzje diagnostyczne i terapeutyczne. Punktem wyjścia są konkretne problemy kliniczne i ich rozwiązania, a także spojrzenie na leczenie z perspektywy różnych specjalizacji.
🔸 Wearable Tools for a Lifetime of Women’s Health
📍 Online
🗓 3 Czerwca
🕒 18:00 – 19:30
💸 Wstęp: Wolny
🇬🇧 Język: angielski
Webinar organizowany przez Women of Wearables we współpracy z People Science. Panel ekspertów z klinicznego środowiska badawczego, zdrowia globalnego, inwestycji i innowacji w urządzeniach medycznych omówi, jak technologie noszone transformują zdrowie kobiet na każdym etapie życia oraz jaką drogę muszą przebyć produkty wellness, by stać się regulowanymi urządzeniami medycznymi.
🔸 Endo Forum Poland 2026
📍 Warszawa, Polska
🗓 17–20 Czerwca
💸 Wstęp: Płatny (szczegóły na stronie)
🇬🇧 Język: angielski
Pierwszy kongres endometriozy w Warszawie. Czterodniowe wydarzenie obejmuje transmisje operacji na żywo, wykłady, dyskusje panelowe i warsztaty chirurgiczne. Program łączy perspektywy ginekologów, onkologów, chirurgów, fizjoterapeutów, dietetyków i przedstawicieli fundacji pacjenckich.
🔸 Perspektywy Women in Tech Summit 2026
📍 EXPO XXI, Warszawa + online
🗓 10–11 Czerwca
💸 Wstęp: Płatny (szczegóły na stronie)
🇵🇱🇬🇧 Język: polski i angielski
Największa konferencja i targi kariery dla kobiet w technologiach w Europie. W tym roku pod hasłem “Unleash New Energy”. W programie między innymi sesje o BioTech i innowacjach ratujących życie, bezpieczeństwie psychologicznym w technologiach oraz równości ekonomicznej kobiet. Wśród prelegentów specjalnych: przedstawiciele Gates Foundation, NASA, CERN i Nvidia.
🔸 FemTech & Queer Digital Health: Market Opportunities and Growth Strategies
📍 Online (Zoom)
🗓 8 czerwca 20:00 - 21:00
💸 Wstęp: Do potwierdzenia
🇬🇧 Język: angielski
Wraz z dynamicznym rozwojem rynków FemTech i cyfrowego zdrowia społeczności queer, coraz większego znaczenia nabierają kwestie inwestycji, refundacji i długoterminowych strategii wzrostu. Ten webinar przybliży kluczowe możliwości w tej przestrzeni oraz zbada, w jaki sposób polityka, finansowanie i dynamika rynku kształtują przyszłość dostępu do opieki i innowacji.
Po więcej informacji o nadchodzących wydarzeniach, odwiedź naszą stronę - femtechpo.pl
Szukasz głębszej analizy polskiego rynku FemTech? Już wkrótce rusza nasz pierwszy raport o polskim rynku FemTech. Zapisz się do newslettera by dowiedzieć się więcej!
Napisz do nas jeśli chcesz dorzucić swoje trzy grosze do naszego raportu: femtechpopl@gmail.com
O Autorkach
Sandra Machoń - Data Scientist i pasjonatka FemTechu. Posiada doświadczenie z pracy w femtechowym start-upie Elvie, gdzie zajmowała się danymi, tworzeniem algorytmów i technologiami zdrowotnymi.
Karolina Frątczak - konsultantka z zapleczem analitycznym i komercyjnym. Autorka pierwszego europejskiego raportu o FemTech, stworzonego we współpracy z Sie Ventures, gdzie wspierała proces inwestycyjny w firmach prowadzone przez kobiety.



